Zes prominente Nederlanders nemen het vanaf dinsdag 1 september tegen elkaar op in het nieuwe tv-programma De Meestergids. Özcan Akyol presenteert de zesdelige reeks van de NTR, waarin de prominenten, die allemaal affiniteit hebben met kunst, cultuur of geschiedenis, laten zien hoe ze goed ze het vak van museumgids verstaan. Akyol, zelf kunstliefhebber: “Er komen heel veel emoties voorbij.”

Roelof Hemmen, Catherine Keyl, Nazmiye Oral, Pascal Tan, Juvat Westendorp en Yootha Wong-Loi-Sing vertonen hun gidskunsten in het Rijksmuseum, Museum Voorlinden, het Nederlands Openluchtmuseum, Fenix, het Drents Museum en het Van Gogh Museum. Zij krijgen de tijd om kennis te verzamelen over de musea om hun rondleiding voor te bereiden. Vervolgens is het aan hen om de bezoekers op een zo boeiend mogelijke tour te trakteren. 

Doorsnee museumgasten zijn die bezoekers niet. Zo krijgen de gidsen onder meer een vrouwenhockeyteam uit Noord-Brabant, jongerenwerkers met hun jongeren en ras-Rotterdammers als publiek. Presentator Özcan Akyol, beter bekend als Eus: “Mensen van wie we dachten: het zou leuk zijn om die een keer naar het museum te brengen. Ook om de drempel te verlagen voor de kijker die misschien denkt: musea, niks voor mij. We proberen een brug te slaan tussen musea en iedereen thuis die tv kijkt.”

Maarten van Rossem
De bezoekers geven de beginnende gidsen punten voor inhoud, presentatie, het contact met de groep en de manier waarop ze de kunst tot leven brengen. Daarna worden zij ook beoordeeld door een vertegenwoordiger van het museum en het vaste jurylid Maarten van Rossem. Na de finale in de zesde en laatste aflevering wordt bekend wie van de twee overgebleven kandidaten zich De Meestergids mag noemen.

Eus speelde een rol in de totstandkoming van het programma. Vorig jaar was de presentator, schrijver en columnist zelf gids van De keus van Eus in Museum MORE, waar hij een collectie mocht samenstellen. “Daar zag ik al hoe leuk de hele dynamiek rond het gidsen is.” Het museum in Gorssel had hem gevraagd vanwege zijn grote liefde voor kunst. “Ik sta wel bekend als iemand die geïnteresseerd is in kunst en geschiedenis. Kom graag in musea. Al is het begrip museum tegenwoordig heel rekbaar. Kijk naar alle musea die wij in Nederland hebben. Los van het esthetische, dus de schoonheid ervan, is kunst ook één grote geschiedenisles van een samenleving of een land. In die zin ben ik altijd wel geïnteresseerd geweest in kunst en cultuur.”

Veelvraat
Eus’ kunstliefde werd serieus toen hij boeken ging lezen en had bedacht dat hij schrijver wilde worden. “Het viel me op dat veel van mijn favoriete schrijvers naar schilderkunst verwezen. Die schilders of doeken zocht ik dan online op. Narcissus bijvoorbeeld uit de Griekse mythologie. Dat is het waanzinnig mooie verhaal van een man die verliefd wordt op zijn eigen spiegelbeeld. Ik vond het fantastisch om te ontdekken dat Caravaggio daar een heel mooi schilderij van had gemaakt.”

Hij noemt zichzelf een veelvraat als het om kunst gaat. “Ik ga niet zo lekker op performance art, maar verder kan ik alles mooi vinden. Ik word dolgelukkig van Fenix, het nieuwe museum in Rotterdam, maar ook van het Rijksmuseum of Naturalis. Van klassieke werken kan ik echt ontroerd raken en er altijd weer nieuwe dingen in zien. Moderne kunst laat ons weer met een andere blik kijken naar de wereld waarin we nu leven.”

De gidsen in spe
De presentator van De Meestergids heeft dus ervaring als gids en weet wat de kandidaten in huis moeten hebben om te winnen. “Je moet contact kunnen maken met mensen, enige vorm van kennis hebben en niet op je mondje gevallen zijn. Het is een soort performance, dus je moet ook performer kunnen zijn.” En, dat viel hem zelf op als gids in Museum MORE, crowd management is belangrijk. “Je hebt altijd irritante mensen in zo’n groep, mensen die betweterig doen. Die te veel vragen gaan stellen, terwijl jij lekker aan het vertellen bent. Het is de kunst om op een beheerste manier je publiek te controleren en tegelijkertijd te informeren.”

De gidsen in spe hebben gemeen dat ze allemaal uitblinken in hun vak, vertelt Eus. “Juvat is misschien bekend als danser of presentator, maar hij is vooral ook horlogemaker. Catherine was pionier en leading lady als talkshowhost. Roelof was een van de beste nieuwslezers. Nazmiye en Yootha zijn fantastische actrices. Pascal verstaat als gezicht van Het Klokhuis als geen ander de kunst om contact te maken met kinderen.”

Zij worden elke aflevering mede-beoordeeld door Maarten van Rossem. Het is de eerste keer dat Eus en Maarten samenwerken. “We kunnen elkaar heel erg waarderen. Ik vind hem de beste historicus die we hebben, hij kan dingen altijd heel goed uitleggen. Op zijn beurt noemt hij mij de beste interviewer van Nederland.” De chemie met Maarten is soms iets te goed, zegt Eus. “Wij kunnen heel goed praten met elkaar, over alles. Alleen als wij eenmaal beginnen, stoppen we niet. De crew werd af en toe gek van ons.”

De schoonheid van Nederland
Over zijn eigen rol zegt Eus: “Ik ben spelbegeleider. Probeer in de gaten te houden of iedereen zich aan de regels houdt. En ik ben onderdeel van de groep die gegidst wordt. Indien nodig help ik de gids ook. Als de groep niet zo assertief is, of als de gids een moeilijke vraag krijgt. Ik ben de vliegende keep. Vaak is het tongue in cheek, maar af en ook heel serieus. Het is een wonderlijk programma geworden. Er wordt veel gelachen, maar soms ook enorm gehuild. Er komen heel veel emoties voorbij.” 

In al zijn werk is het zijn ambitie om mensen die anders niet zo snel naar iets zouden gaan, daar toch warm voor te maken. Of het nu gaat om literatuur, theater of museumbezoek. “Waarom hamer ik daar altijd zo op? Omdat dat vroeger bij ons thuis niet zo was. We hadden gewoon televisie en meer niet. En los daarvan, ik had niet gedacht dat ik door dit programma zelf zoveel zou leren. We laten de schoonheid zien van Nederland en alle prachtige musea die we hebben. Maar die schoonheid gaat ook gepaard met veel kennis en feiten. Dingen waarvan je denkt: wow, ik wist helemaal niet dat het zo in elkaar zat. Je kunt kijken voor de strijd tussen de prominenten, voor de emoties en het is ook nog eens heel educatief.”

De Meestergids: dinsdag 1, 8, 15, 22, 29 september, 6 oktober 2026 om 20.25 uur bij de NTR op NPO 2. De Meestergids wordt geproduceerd door Mediawan Skyhigh.

Tekst: Jeroen Mascini
Foto: Marjolein van Veldhuizen
Op de foto: Eus met de kandidaten, vlnr Pascal Tan, Juvat Westendorp, Catherine Keyl, Roelof Hemmen, Yootha Wong-Loi-Sing en Nazmiye Oral