In 1989 beleeft Ajax een rampjaar. Het is het jaar van het beruchte staafincident. Ajax–Austria Wien, in het oude, knusse stadion De Meer. Een staaf vanaf de F-side. Een keeper die neervalt. Een wedstrijd die wordt gestaakt. Straf, schande, Europese uitsluiting. Andere Tijden Sport gaat terug naar deze avond, die grote gevolgen had voor Ajax, en spreekt met de staafgooier, destijds 17 jaar. Hij wil niet in beeld, maar hij wil wel vertellen hoe het zover kwam. Ronald Pieloor, medeoprichter van de F-side, stond er vlakbij en herinnert zich hoe het die avond in september helemaal misging. Ook toenmalig Ajax-voorzitter Michael van Praag en perschef David Endt komen aan het woord. Freek de Jonge was bij deze wedstrijd stadionspeaker en zijn opmerking ‘er is telefoon voor meneer Waldheim, of hij meneer Wiesenthal wil bellen’ leidt tot een strafverzwaring voor Ajax.

De keeper van Austria Wien, Franz Wohlfahrt, spreekt voor het eerst op de Nederlandse televisie over het incident waarbij hij door de staaf op de grond viel. En hoe kijkt Freek de Jonge terug op zijn rol? Andere Tijden Sport zocht hem op.

De uitslag van de wedstrijd wordt omgezet in een reglementaire 0-3 voor Austria Wien. Ajax wordt een jaar uitgesloten van Europees voetbal en moet bij een volgende deelname aan Europees voetbal drie thuiswedstrijden op minimaal 100 km afstand van Amsterdam spelen.

Het rampjaar wordt gevolgd door ongekende successen, want in de jaren negentig viert Ajax triomf na triomf. En de bouw van de Amsterdam ArenA, nu Johan Cruijff ArenA, komt door de gebeurtenissen in 1989 in een stroomversnelling.

‘Het zegt me niks, helaas.’ Cody Gakpo had geen idee toen de verslaggever na de wedstrijd Malta-Nederland in oktober vorig jaar de naam ‘Rob Rensenbrink’ noemde, die net als Cody twee penalty’s had raak geschoten in één wedstrijd. Dat was op het WK van 1978.

Er zijn er meer die ‘het slangenmens’ Rob Rensenbrink niet kennen, niet weten hoe goed hij was. Misschien begrijpelijk, want zijn topjaren speelden zich af in België. In de jaren zeventig van de vorige eeuw toen we in Nederland - tenzij je in Zuid-Nederland woonde -  de Belgische tv niet konden ontvangen. En als we hem zagen was dat in de schaduw van Cruijff. In Oranje. Dienend. Op het WK van 1978 liet hij - zonder Cruijff in Oranje - zijn klasse zien.

In aanloop naar het WK maakt Andere Tijden Sport voor de Cody Gakpo’s in deze wereld een monument voor Rensenbrink en toont zijn klasse met onbekend beeld van wervelende acties uit België. Met verhalen van fans en van oud-ploeggenoten als Jan Mulder, Arie Haan en Ruud Krol. Rob Rensenbrink was meer dan de man van de bal op de paal tijdens de WK-finale van 1978.

Rensenbrinks kinderen Kim en Dennis vertellen over hun vader, over wie hij werkelijk was en over de stress waar hij last van had tijdens zijn carrière.

Journalisten die bij spelers op de kamer komen, spelers die ’s nachts stiekem het hotel ontvluchten om wat te gaan drinken in Orlando, extreme hitte, alligators op de golfbaan. Een verslaggever die meereist in het vliegtuig van Oranje en een opmerking maakt over een bom aan boord, met grote gevolgen. Een teamgenoot die vals speelt bij het kaarten. Een brutale verslaggever die de spits van Oranje honderd dollar biedt per gemaakt doelpunt. En dat direct op het veld, na de wedstrijd, betaalt. 

In WK ’94: En er moest ook nog gevoetbald worden... maakt Andere Tijden Sport een bijzondere reconstructie van wat er allemaal gebeurde rondom het Nederlands elftal op het WK van 1994. 

Als Oranje vertrekt voor het WK in Amerika, reist de Nederlandse sportpers mee. In hetzelfde vliegtuig, stiekem in het spelershotel en zelfs op het veld tijdens de wedstrijd. Met grote gevolgen: het vliegtuig met het Nederlands elftal moet een voorzorgslanding maken op een militair vliegveld omdat een journalist onwel is geworden. Later in het toernooi moet de FBI eraan te pas komen na een opmerking van een verslaggever vlak voor vertrek naar Dallas dat er een bom aan boord is. Gevolg: enorme vertraging en een gemiste training. Oranje, KNVB-officials en de Nederlandse sportpers staan urenlang in de felle zon buiten op de startbaan. 

In Andere Tijden Sport kijken oud-journalisten Lex Muller, Harry Vermeegen, Leo Driessen en Hugo Borst, en ook oud-spelers Ronald de Boer en Stan Valckx terug op het toernooi. Bondscoach Ronald Koeman -destijds aanvoerder- kijkt naar de beelden en beantwoordt de vraag of hij in zijn huidige functie zou toelaten wat er toen gebeurde. 

Ook bij het komende WK gaan we ze weer zien: penalty shoot-outs. Zenuwslopend, onvoorspelbaar en niet zelden dramatisch. Penaltynemers moeten hun zenuwen in bedwang houden. Keepers weten dat en gooien alles in de strijd om ze uit hun concentratie te halen: praten, intimideren, bewegen op de lijn... alles is geoorloofd zolang de scheidsrechter niet ingrijpt. Op het WK van 2014 voegt bondscoach Louis van Gaal een nieuwe dimensie toe aan deze psychologische oorlogvoering als hij een minuut vóór het einde van de verlenging van de kwartfinale Nederland-Costa Rica (0-0) zijn keeper wisselt. Jasper Cillessen maakt, tot zijn eigen verbazing, plaats voor Tim Krul. Wat gebeurt hier?

Een penaltykiller is Tim Krul niet. Sterker nog: op de bank naast Van Gaal zit nog een keeper, Michel Vorm, die volgens de data een betere penaltystopper is dan Krul. Maar groot en sterk is Krul wel. En met intimidatietechnieken weet hij ook wel raad. 

De rest is geschiedenis: Krul, zelfbewust en ogenschijnlijk zeker van zijn zaak, pakt twee penalty’s en loodst Nederland naar de halve finale. De keeper van Costa Rica, de veel ervarener Keylor Navas, stopt geen enkele penalty van Oranje. In Andere Tijden Sport kijken Louis van Gaal, zijn assistent Danny Blind, keeperstrainer Frans Hoek, Tim Krul en Michel Vorm terug op deze memorabele wissel en vertellen het verhaal erachter. Waren de spelers van Costa Rica in verwarring door de wissel, die deed vermoeden dat deze nieuwe keeper zich volledig had voorbereid op hun penaltynemers? Hoe had Krul zich voorbereid? Is zo’n shoot-out dan toch meer dan een loterij? Van Gaal had met keeperstrainer Hoek maar één doel: er moest en zou afgerekend worden met het Nederlandse penaltytrauma. Ook Bryan Ruiz en Michael Umaña, de spelers van Costa Rica die misten, en toenmalig bondscoach Jorge Luis Pinto, komen aan het woord. En Andere Tijden Sport spreekt met Gyuri Vergouw, ook bekend als Professor Penalty. 

Zondag 26 juli, 22.25 uur, NPO 1: n.n.b.

Op donderdag 5 februari is aan de vooravond van de Olympische Winterspelen een aflevering van Andere Tijden Sport te zien over de flamboyante oud-schaatscoach Peter Mueller. 

In 1996 stelt de KNSB voor het eerst een niet-Nederlandse schaatscoach aan. Het is de Amerikaan Peter Mueller, zelf als schaatser ooit Olympisch kampioen op de 1000 meter (Innsbruck, 1976) en als coach een opmerkelijke verschijning. Mueller, die in zijn geboorteland al de nodige successen heeft behaald (met Bonnie Blair en Dan Jansen), ziet er eerder uit als de zanger van een ruige rock-‘n-roll band dan als een prototype coach.

Peter Mueller zet in de jaren daarna het Nederlandse schaatswereldje op zijn kop met zijn flamboyante gedrag en zijn vernieuwende benadering van de sport, waarin keihard trainen, explosiviteit en zelfvertrouwen sleutelwoorden zijn.

Mueller wordt een kampioenenmaker, aanvankelijk bij de sprinters, daarna ook bij de allrounders. De schaatsers lopen met hem weg. Maar na een aantal jaren lijkt het kunstje uitgewerkt. Het aanvankelijke succes wordt gevolgd door veel mindere prestaties. Gianni Romme verandert van een kampioen in een overtrainde schaatser. Gesproken wordt over het Peter Mueller effect. Maar klopt dat? En wat is dat dan, het Peter Mueller effect? Na de teleurstellende Olympische Spelen van 2002 in Salt Lake City moet hij het veld ruimen.

Andere Tijden Sport (NOS/NTR) gaat aan de vooravond van de Olympische Winterspelen op bezoek bij de inmiddels gepensioneerde Peter Mueller en doet dat samen met zijn oud-pupil Erben Wennemars. Met Erben gaat hij op zoek naar het huis waar de ploeg in 2002 in Salt Lake City verbleef. Wat ging er mis op die Spelen? Mueller vertelt over zijn Nederlandse jaren en hoe hij zich moest invechten in de Nederlands schaatswereld.

Andere Tijden Sport-presentator Dione de Graaff kijkt met Erben Wennemars, Gianni Romme en Marianne Timmer drie ritten terug uit hun Peter Mueller-jaren die ze zelf hebben uitgekozen. Welke rit willen ze graag van zichzelf terugzien en waarom? Alle drie hebben ze zo hun eigen geschiedenis met Mueller. Die is inspirerend, nooit saai, maar soms ook pijnlijk.